# Umowa zlecenie a umowa o pracę 2026: ZUS i podatki Porównanie umowy zlecenie i umowy o pracę w 2026 roku. Sprawdź różnice w składkach ZUS, kosztach uzyskania przychodów oraz wliczaniu zleceń do stażu pracy. **Published:** 2026-07-14 **Updated:** 2026-07-14 **Source:** https://aztajournal.com/pl/umowa-zlecenie-prace-zus-podatki-2026 --- > Wybór między umową zlecenie a umową o pracę w 2026 roku wpływa na wysokość odprowadzanych składek ZUS oraz zaliczek na podatek dochodowy. Niniejsze porównanie omawia zasady oskładkowania, koszty uzyskania przychodów, a także rewolucyjne zmiany wliczania okresów zlecenia do stażu pracy. Różnice między umową zlecenie a umową o pracę w 2026 roku dotyczą głównie dobrowolności niektórych składek ZUS, odmiennego sposobu obliczania kosztów uzyskania przychodu (KUP) oraz uprawnień pracowniczych. Podczas gdy stosunek pracy podlega pod rygorystyczne przepisy Kodeksu pracy, umowa zlecenie regulowana jest przez ustawę z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny. ## Kluczowe różnice (ZUS i podatki 2026) – podsumowanie Szybkie porównanie pozwala natychmiast zidentyfikować kluczowe odmienności w obciążeniach publicznoprawnych i uprawnieniach związanych z obiema formami zatrudnienia. | Aspekt | Umowa o pracę | Umowa zlecenie | | --- | --- | --- | | Podstawa prawna | Kodeks pracy | Kodeks cywilny | | Składka chorobowa | Obowiązkowa (2,45%) | Dobrowolna (2,45%) | | Zwolnienie ze składek społecznych | Brak możliwości zwolnienia | Możliwe (np. student do 26 r.ż., zbieg tytułów) | | Koszty uzyskania przychodu (KUP) | Ryczałtowe (250 zł miesięcznie) | Sprocentowane (20% lub 50% twórcze) | | Wliczanie do stażu pracy | Tak | Tak (od 1 stycznia 2026 r.) | ## Czym różni się umowa zlecenie od umowy o pracę pod względem składek? Główną różnicą składkową jest dobrowolność ubezpieczenia chorobowego przy zleceniu, podczas gdy etat wiąże się z pełnym pakietem składek obowiązkowych. W przypadku umowy o pracę każda pojedyncza składka ubezpieczeniowa jest pobierana obligatoryjnie. Zleceniobiorca z kolei ma prawo wyboru w zakresie ubezpieczenia chorobowego. Jeśli nie przystąpi do niego dobrowolnie, nie nabędzie prawa do zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego w razie niezdolności do pracy. | Rodzaj składki | Umowa o pracę | Umowa zlecenie (standardowa) | | --- | --- | --- | | Emerytalna (19,52%) | Obowiązkowa | Obowiązkowa | | Rentowa (8,00%) | Obowiązkowa | Obowiązkowa | | Chorobowa (2,45%) | Obowiązkowa | Dobrowolna | | Wypadkowa (ok. 1,67%) | Obowiązkowa | Obowiązkowa | | Zdrowotna (9,00%) | Obowiązkowa | Obowiązkowa | | Fundusz Pracy (2,45%) | Obowiązkowy | Obowiązkowy | | FGŚP (0,10%) | Obowiązkowy | Obowiązkowy | ## Kiedy przy zleceniu nie płaci się składek społecznych? Brak obowiązku opłacania składek społecznych ze zlecenia występuje przy zbiegu tytułów ubezpieczeniowych oraz w przypadku posiadania statusu ucznia lub studenta. 1. **Zbieg tytułów ubezpieczeniowych**: Zleceniobiorca zatrudniony u innego płatnika na umowę o pracę, który zarabia tam przynajmniej kwotę 4 806 PLN brutto (minimalne wynagrodzenie w 2026 roku), podlega ze zlecenia wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. 2. **Status studenta lub ucznia**: Osoby kształcące się do 26. roku życia realizujące umowę zlecenie są całkowicie zwolnione z obowiązku odprowadzania składek społecznych oraz składki zdrowotnej. 3. **Wiele umów zleceń**: Składki społeczne odprowadzane są obowiązkowo z pierwszej umowy lub kolejnych, dopóki łączna podstawa wymiaru składek nie osiągnie progu minimalnego wynagrodzenia równego 4 806 PLN brutto. 4. **Wyjątek dla własnego pracodawcy**: Jeśli umowa zlecenie zostaje zawarta z podmiotem, z którym wykonawca ma już podpisaną umowę o pracę, umowa ta jest w pełni oskładkowana bez żadnych preferencji. ## Jak rozliczyć podatki (PIT) przy obu formach zatrudnienia? Podatek dochodowy (PIT) w obu formach zatrudnienia opiera się na tożsamej skali podatkowej ze stawkami 12% i 32%. Zarówno pracownik, jak i zleceniobiorca korzystają z rocznej kwoty wolnej od podatku wynoszącej 30 000 zł, co oznacza miesięczną kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 300 zł. Przekroczenie pierwszego progu skali podatkowej (120 000 zł rocznego dochodu) skutkuje opodatkowaniem nadwyżki stawką 32%. Płatnik wylicza i odprowadza zaliczki na podatek, a po zakończeniu roku podatkowego wystawia druk PIT-11. Młodzi podatnicy do 26. roku życia mogą korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego znanego jako **ulga dla młodych**. Limit zwolnienia wynosi 85 528 zł przychodów w danym roku podatkowym i dotyczy bez różnicy przychodów z pracy na etacie oraz ze zleceń. ### Dlaczego koszty uzyskania przychodu (KUP) są inne? Różnice w kosztach uzyskania przychodu wynikają bezpośrednio z odmiennych konstrukcji podatkowych przypisanych do stosunku pracy oraz działalności wykonywanej osobiście. Dla umowy o pracę koszty uzyskania przychodu mają charakter ryczałtowy i wynoszą standardowo 250 zł miesięcznie. Przy umowie zlecenie koszty te wynoszą standardowo 20% przychodu pomniejszonego o potrącone składki ZUS, co pozwala na proporcjonalne obniżenie podstawy opodatkowania. Twórcy realizujący zlecenia z prawami autorskimi mogą zastosować autorskie koszty uzyskania przychodu w wysokości 50%, ograniczone rocznym limitem do kwoty 120 000 zł. Warto pamiętać o regulacji dotyczącej małych umów zleceń o wartości do 200 zł brutto. Jeżeli taka umowa zawierana jest z osobą niebędącą pracownikiem zleceniodawcy, pobiera się od niej ryczałtowy podatek dochodowy w wysokości 12% przychodu, bez możliwości odliczenia jakichkolwiek kosztów uzyskania przychodu. ## Co zmienia się od 2026 roku w zleceniach? Od 2026 roku wchodzą w życie przełomowe zmiany dotyczące zaliczania okresów pracy na zleceniu do stażu pracy oraz nowa stawka minimalna. Na mocy nowych regulacji prawnych od 1 stycznia 2026 roku okresy wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy zlecenia, są wliczane do pracowniczego stażu pracy. Zmiana ta bezpośrednio wpływa na wymiar przysługującego urlopu wypoczynkowego oraz na długość okresów wypowiedzenia przy późniejszym zatrudnieniu na etacie. Dodatkowo od 1 stycznia 2026 roku minimalna stawka godzinowa dla zleceniobiorców rośnie do poziomu 31,40 zł brutto za godzinę. ### Czy przy umowie zlecenie można płacić dobrowolną składkę chorobową? Tak, składka chorobowa o wartości 2,45% podstawy wymiaru przy umowie zlecenie ma charakter dobrowolny. Zleceniobiorca musi samodzielnie złożyć wniosek o objęcie tym ubezpieczeniem, co daje mu prawo do zasiłków w razie choroby. ### Czy okres pracy na umowie zlecenie wlicza się do stażu pracy w 2026 roku? Tak, począwszy od 1 stycznia 2026 roku okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia są wliczane do stażu pracy, decydując m.in. o wymiarze prawa do urlopu wypoczynkowego. ### Ile wynosi minimalna stawka godzinowa dla zlecenia w 2026 roku? Od dnia 1 stycznia 2026 roku minimalna stawka godzinowa dla osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia wynosi 31,40 zł brutto za godzinę pracy. ### Jakie podatki i koszty uzyskania przychodu ma student na zleceniu? Student do 26. roku życia realizujący umowę zlecenie korzysta z całkowitego zwolnienia ze składek ZUS oraz jest objęty ulgą dla młodych, co oznacza brak konieczności zapłaty podatku PIT do kwoty 85 528 zł rocznego przychodu. W tym przypadku koszty uzyskania przychodu nie mają wpływu na wypłatę netto, gdyż podatek i tak nie występuje.