Zelfstandigenaftrek 2026: alle voorwaarden op een rij

De zelfstandigenaftrek is een belangrijke fiscale aftrekpost voor Nederlandse ondernemers die de belastbare winst verlaagt. In 2026 bedraagt deze specifieke aftrekpost € 1.200, wat een forse daling is ten opzichte van voorgaande fiscale jaren. U moet voldoen aan de cumulatieve voorwaarden van de Belastingdienst om dit fiscale voordeel toe te mogen passen in uw belastingaangifte.

Belangrijkste inzichten (Key Takeaways)

1. De zelfstandigenaftrek daalt in het belastingjaar 2026 naar een bedrag van € 1.200.
2. U moet voldoen aan gestapelde, cumulatieve criteria zoals het urencriterium van minimaal 1.225 uur.
3. Het actieve belastingvoordeel wordt berekend tegen een basistarief van 37,56 procent over de aftrekpost.

Wat is de zelfstandigenaftrek in 2026?

De zelfstandigenaftrek is een drempelbedrag dat door ondernemers van de winst mag worden afgetrokken om de inkomstenbelasting te verlagen. Volgens de wetgeving van de Belastingdienst voor 2026 is dit vaste bedrag vastgesteld op € 1.200. Dit bedrag is sterk verlaagd ten opzichte van eerdere jaren om de fiscale voordelen tussen werknemers en zelfstandigen dichter bij elkaar te brengen.

Aan welke voorwaarden moet je voldoen in 2026?

Om recht te hebben op de zelfstandigenaftrek moet u aan meerdere wettelijke voorwaarden tegelijk voldoen. Wanneer u niet aan alle voorwaarden voldoet, vervalt het recht op de gehele fiscale aftrekpost voor dat boekjaar.

Voorwaarde 1: Ondernemer voor de inkomstenbelasting

U moet door de Belastingdienst officieel worden aangemerkt als ondernemer voor de inkomstenbelasting. Een inschrijving in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel is hiervoor op zichzelf niet voldoende. De Belastingdienst controleert hiervoor zelfstandig of u voldoende ondernemersrisico loopt, streeft naar winst en over verschillende opdrachtgevers beschikt. Personen die uitsluitend als medegerechtigde optreden binnen een onderneming zijn nadrukkelijk uitgesloten van deze regeling.

Voorwaarde 2: Minimaal 1.225 uur besteden (urencriterium)

1. U moet gedurende het kalenderjaar ten minste 1.225 uur besteden aan feitelijke werkzaamheden voor uw onderneming.
2. Er mag geen herrekening naar rato plaatsvinden als u pas halverwege of later in het lopende jaar start.
3. Directe uren voor klanten en indirecte uren zoals administratie en acquisitie tellen beide volledig mee.
4. Tijdens zwangerschap mag u voor een periode van zestien weken de niet-gewerkte uren toch meetellen alsof u heeft doorgewerkt.

Voorwaarde 3: Het grotendeelscriterium bij loondienst

Indien u uw onderneming combineert met een reguliere baan in loondienst, geldt het zogenaamde grotendeelscriterium. Dit betekent dat u feitelijk meer dan de helft van uw totale arbeidstijd aan uw onderneming moet besteden. Er geldt echter een wettelijke uitzondering voor startende ondernemers; wanneer u in de vijf voorafgaande jaren minimaal één jaar geen ondernemer was, hoeft u alleen aan de grens van 1.225 uur te voldoen.

Voorwaarde 4: Nog geen AOW-leeftijd op 1 januari 2026

De hoogte van de aftrek is afhankelijk van uw leeftijd aan het begin van het belastingjaar. Indien u op 1 januari 2026 de wettelijke AOW-leeftijd al heeft bereikt, ontvangt u een gereduceerd tarief. In dat specifieke geval heeft u recht op de helft van de normale aftrek, wat neerkomt op exact € 600.

Hoe ziet de afbouw van de zelfstandigenaftrek eruit?

Bijzondere regelingen: Lage winst en startersaftrek

Wanneer de gemaakte winst lager is dan de toepasbare zelfstandigenaftrek, kan de aftrekpost niet volledig worden benut. De Belastingdienst staat toe dat u dit niet-gerealiseerde deel van de zelfstandigenaftrek verschuift naar de volgende negen kalenderjaren. Dit is alleen mogelijk in de jaren waarin de winst wel hoog genoeg is om de opgebouwde aftrekpost te verrekenen. Voor startende ondernemers die recht hebben op de startersaftrek van € 2.123 geldt deze winstbeperking niet, waardoor zij de aftrekposten cumulatief kunnen gebruiken.